ماجرای سیاسی‌ترین زلزله ایران؛ در طبس چه اتفاقی افتاد؟

زلزله طبس در ۲۵ شهریور ۱۳۵۷ فقط یکی از مخرب‌ترین زمین‌لرزه‌های تاریخ معاصر ایران نبود؛ این حادثه در یکی از حساس‌ترین مقاطع سیاسی کشور رخ داد و به گفته مهدی زارع، استاد پژوهشکده بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، امدادرسانی به آن نیز به بخشی از منازعات سیاسی آن روزها تبدیل شد.

به گزارش خبرآنلاین، زلزله طبس با بزرگای ۷.۴، تنها هشت روز پس از حادثه «جمعه سیاه» در میدان ژاله تهران و در شرایطی رخ داد که حکومت نظامی برقرار بود و اعتراضات علیه حکومت پهلوی شدت گرفته بود. در چنین شرایطی، واکنش دولت به یک فاجعه طبیعی بزرگ، ناگزیر تحت تأثیر فضای سیاسی آن روز قرار گرفت.

زارع می‌گوید پس از زلزله، در کنار اقدامات دولت و ارتش، گروه‌های مختلف اجتماعی و سیاسی نیز برای امدادرسانی وارد منطقه شدند. به گفته او، نیروهای مذهبی، دانشجویان، گروه‌های چپ‌گرا و شبکه‌های مردمی، بخشی از فعالیت‌های امدادی را خارج از سازوکارهای رسمی دنبال کردند.

در این میان، شبکه‌های روحانیت از ظرفیت مساجد، حوزه‌های علمیه و کمک‌های بازاریان برای جمع‌آوری و انتقال کمک به زلزله‌زدگان استفاده کردند. گروه‌های چپ‌گرا و دانشجویی نیز در عملیات جست‌وجو، آواربرداری و توزیع اقلام امدادی مشارکت داشتند.

به روایت زارع، همین حضور مستقل گروه‌های مخالف حکومت، امدادرسانی را به عرصه‌ای برای نشان دادن ظرفیت سازماندهی اجتماعی آنان تبدیل کرد. در مقابل، رسانه‌های رسمی بیشتر بر اقدامات دولت و ارتش در انتقال نیرو و تجهیزات و رسیدگی به زلزله‌زدگان تمرکز داشتند.

در چنین فضایی، زلزله طبس از یک بحران طبیعی فراتر رفت و به گفته زارع، به عرصه‌ای برای رقابت میان شبکه‌های رسمی و غیررسمی در ارائه خدمات و جلب اعتماد عمومی تبدیل شد؛ موضوعی که در ماه‌های منتهی به انقلاب ۱۳۵۷ اهمیت سیاسی بیشتری پیدا کرد.

جزییات بیشتر این مطلب را اینجا بخوانید.

۴۷۴۷

کد مطلب 2275820